جواب : من از تذكری كه آقای دكتر دادند متشكرم و منظور من اين نبود .من بيان ايشان را صد در صد قبول دارم يعنی قبول داشتهام ، اگر هم ازعرايض من خلاف آن مفهوم شده من اصلاح میكنم . منظور من فقط اين بود كه درعصر و زمان پيغمبر ونيز در آثاری كه از قديم باقی مانده ما يك توحيدخالصی پيدا نمیكنيم ، مثلا آثاری كه به نام كتاب آسمانی باقی مانده ، ومسأله اهورا مزدا را هم كه عرض كردم نخواستم بگويم كه واقعا در تعليماتاصلی زردشت چنين چيزی بوده ، مقصودم باز همين نارسايی افكار و انديشههایبشری در آن زمان بود كه نمیتوانستند خدای مجرد و منزه از زمان و مكان وشكل و صورت را در ذهن خودشان تصور كنند . "« اينما تولوا فثم وجه الله" در انديشه بشر آن زمان نبوده . اما بيان ايشان از نظر ما بيان صد درصددرستی است چون در باب پيدايش عقيده توحيد و عقايد بتپرستی دو نظرمتضاد است : يك نظر اين است كه فكر اولی كه برای بشر پيدا شده استطبيعتپرستی بوده و اين طبيعت پرستی سير تكاملی پيدا كرده و كم كم ارواحپرستی آمده و بعد ارواح پرستی به تدريج تبديل به واحد پرستی شده است .اغلب ، كسانی كه طرز تفكر ماترياليستی دارند اينطور میگويند كه بهموازات اينكه فكر بشر ترقی كرده يا اقتصاد زندگی بشر ترقی كرده ( حتیيك روابطی هم قائل میشوند ) ، مثلا وقتی در اجتماع قدرتهای متعدد حكمفرمابود خدايان متعدد را پرستش میكردند ، از وقتی كه حكومت واحد در اجتماعپيدا شد و يك قدرت همه اجتماع را اداره میكرد اين امر سبب شد كه درپرستش هم يك قدرت را پرستش كنند . به هر حال طرز فكر ماترياليستیاغلب اين است كه توحيد بعدها زاييده شده است و هزارها سال بر بشرگذشته است كه فكر خدا [ پديد آمده ] و خدای واحدی كه خالق كل و يگانهموجود لايق پرستش باشد در عالم نبوده و اينها همه بعد پيدا شده است .نقطه مقابل اين نظر همين فكری است كه آقای دكتر توضيح دادند كه نه ، بتپرستی زاييده خداپرستی است ، يعنی اول خداپرستی در ميان بشر بوده ، بعدانحراف از خداپرستی به صورت بت پرستی در آمده است . حتی در اخبار مابه اين صورت ذكر شده كه از امام میپرسند كه بتپرستی از كی پيدا شد ؟جواب میدهند ادريس پيغمبر شاگردی داشت به نام اسقلينوس كه مرد حكيمیبود . مردم به او خيلی ارادت میورزيدند و خيلی او را دوست داشتند . اومرد . در مرگ او مردم فوقالعاد ه متأثر شدند . شيطان برای اينها اين فكررا پيش آورد كه حالا اسقلينوس خودش كه نيست پس مجسمهاش را بسازيد و |