نظر جلوی خريدار گرفته شود راه زندگی فروشنده به كلی مسدود میشود پسمنفعت فروشنده ايجاب میكند كه اباحه اقتضائی نسبت به خريدار هم باشد .) ولی در فقه ما اين مطلب به اين صورت عنوان نشده است . اما اضطرارهايی كه حتی خود مضطر هم احساس نمیكند كه از طرف جامعهمضطر و بيچاره شده است و خيال میكند از قبيل نقصان عضوی در خلقت است ،كه اصلا در فقه اسلامی تحت عنوان " اضطرار " نيامده است تا حكم آن معينشود ، ولی به حكم اين كه اسلام حقوق را محترم میشمارد و عدالت را لازممیداند و هرگونه ظلم و اجحاف و استثماری را حرام میشمارد بايد گفت اينگونه سوء استفادهها از بيچارگی مردم حرام است . يكی از چيزهايی كه توازن و تعادل اجتماعی را به هم میزند وجود "باتلاقهای " اجتماعی است ، يعنی مواد توليدی به گودالهای ويل بريزد .وجود كارخانههای اسلحه سازی در دنيا كه در اثر رقابت زمامداران پيدامیشود از اين قبيل است . بايد به دست آورد كه مثلا امريكا سالی چقدرثروت عمومی را صرف ساختن اسلحه میكند و مقايسه شود با بهداشت . گاهیبيرون رفتن آن مواد از كشور برای خارجيها سبب اين باتلاقها میگردد و گاهیوجود طبقات مفتخوار و مصارف غلط سبب میشود ، از آن جمله است وجودارتشها و قوای انتظامی زائد و احيانا عليه مردم . مسلما اگر در جامعهای افراد آن جامعه بيش از حد معمول كار كنند ، مثلاپانزده ساعت و هجده ساعت كار كنند و معذلك نتوانند زندگی خود را تأمينكنند آن جامعه بيمار است . علت آن |