هست كه وحدت آن را حفظ كرده خورشيد ، ماه ، ستارگان و زمين ، اگر به طبيعت خود اينها نگاه كنيم ، دائما در حال عوض شدن هستند ، ولی يك حقيقت هست كه آن حقيقت است كه حافظ عالم است همين طور كه اين " من " حافظ بدن است و بدن وحدت خودش را به خاطر او حفظ كرده ، و شخصيت بدن به شخصيت واقعی روح و روان انسان است ، شخصيت عالم هم به شخصيت آن حقيقت ماوراء الطبيعی تغير ناپذير است . ملای رومی میگويد :
وجود گرايشهای معنوی در انسان آيتی برای شناخت خدا گرايشهای معنوی انسان است . « من عرف نفسه عرف ربه » . سخن بسيار عالی ويليام جيمز را قبلا برايتان نقل كردم البته حرفی است كه ديگران هم گفته اند ولی او با عبارتی بسيار زيبا گفته است او يك روانشناس تجربی و كسی است كه روانشناسی را مخصوصا روانشناسی دينی را وارد مرحله تجربی و آزمايشی كرد اين مرد حدود چهل سال روی تجليات روانی مذهبی روانها آزمايش كرده ، يعنی روانها را از نظر مذهبی مورد معاينه و مطالعه قرار داده آن هم نه به سبك استدلالی و قياسی ، بلكه به سبك تجربی و آزمايشی نتيجه ای كه اين روانشناس بزرگ جهان از حدود چهل سال آزمايش در روان انسان از نظر گرايشهای معنوی گرفته ، |