بسم الله الرحمن الرحیم
 
نگارش 1 | رمضان 1430

 

صفحه اصلی | کتاب ها | موضوع هامولفین | قرآن کریم  
 
 
 موقعیت فعلی: کتابخانه > مطالعه کتاب علم الیقین ، جلد اول, حکیم ملا محسن فیض کاشانى   مناسب چاپ   خروجی Word ( برگشت به لیست  )
 
 

بخش های کتاب

     FEHREST -
     Elm10000 -
     ELM10001 -
     ELM10002 -
     ELM10003 -
     ELM10004 -
     ELM10005 -
     ELM10006 -
     ELM10007 -
     ELM10008 -
     ELM10009 -
     ELM10010 -
     ELM10011 -
     ELM10012 -
     ELM10013 -
     ELM10014 -
     ELM10015 -
     ELM10016 -
     ELM10017 -
     ELM10018 -
     ELM10019 -
     ELM10020 -
     ELM10021 -
     ELM10022 -
     ELM10023 -
     ELM10024 -
     ELM10025 -
     ELM10026 -
     ELM10027 -
     FOOTNT01 -
     FOOTNT02 -
     FOOTNT03 -
     FOOTNT04 -
     FOOTNT05 -
     FOOTNT06 -
     FOOTNT07 -
 

 

 
 

next page

back page

201-همانجا. يعنى همين كه خدا مى تواند زمين را كوچك كند و تخم مرغ را بزرگ ،دليل قدرت اوست و ديگر لزوم ندارد براى اثبات قدرت او به امر ناشدنىتوسل جست . (م ).
202-همانجا.
203-كافى 1/79.
204-نحل /125.
205-بقره /255.
206-توحيد /139.
207-توحيد /67.
208-توحيد /400.
209-زمر /67.
210-صحيح مسلم 4/203. سنن ابوداود 1/231.
211-مراد امام عليه السلام آن است كه : خداىمتعال از هر وصفى از اوصاف كمال كه اكثر آفريدگان پندارند منزه است ، زيراآفريدگان او را با آنچه در حق خودشان كمال شمرده مى شود وصف مى كنند، وحال آنكه خداى متعال از اوصاف كمال آنان منزه است همان گونه كه از اوصاف نقصشانمنزه مى باشد، و هر صفتى كه آفريدگان او را بدان وصف مى كنند از آنچه به حس درمى آيد يا به تصور خيال مى آيد يا وهم بدان سبقت مى گيرد يا به ضمير آدمى خطورمى كند يا انديشه به آن قضاوت مى نمايد خداوند از آنها و از نظير آنها منزه است ، واگر رخصت و اذن اطلاق اين گونه صفات بر خداوند داده نشده بود اطلاق اكثر آنها روانبود. ((پس منزه است پروردگار تو - صاحب عزت - از آنچه آنان وصف مى كنند، و سلامبر رسولان خدا، و سپاس پروردگار جهانيان راست )). (مؤلف رحمة الله )
212-توحيد /80.
213-كافى ، ج 1، ص 91، توحيد، ص 283.
214-توحيد /44.
215-مرحوم ملاصدرا ((قدرة )) را ((فدرة )) خوانده و بنابر تفسير ايشان معنا چنينمى شود: ((خداوند جزئى ندارد كه بدان وسيله از اشياء جدا و اشيا نيز از او جدا و ممتازگردند چنانكه در اشيائى كه در تمام حقيقت يا بعض حقيقت با هم اشتراك دارند جزئىاختصاصى هست كه آنها را از يكديگر ممتاز مى سازد، زيرا در حقيقت ، خداوند با هيچ چيزوجه اشتراكى ندارد تا وجه امتيازى داشته باشد)). اين معنا از جهت تفريعى كه در جملهبعد مى آيد و نيز از جهت عدم خصوصيت قدرت براىحصول امتياز خدا از اشياء، قريب تر و صحيح تر به نظر مى رسد. (حاشيه توحيد/41.)
216-كافى 1/134. توحيد /41.
217-كافى 1/136.
218-((نهج البلاغة )) خطبه 1.
219-يعنى اطلاق الفاظ ((منذ، قد، لولا)) بر آلات ، مانع قديم و ازلى وكامل بودن آنهاست ، زيرا ((منذ)) براى ابتداى زمان و ((قد)) براى بيان نزديكى ماضىبه حال است و ((لولا)) جز بر چيز ناقص اطلاق نمى شود چنانكه گفته مى شود: چهخوب بود اين اگر فلان چيز را داشت . (مؤلف رحمة الله )
220-نهج البلاغة ، خطبه 184.
221-نهج البلاغة ، خطبه 63.
222-

دوست نزديكتر از من به من است
وينت عجب كه من از وى دورم
223-نهج البلاغة ، خطبه 193.
224-نهج البلاغة ، خطبه 183.
225-نهج البلاغة ، خطبه 49.
226-نهج البلاغة ، خطبه 107.
227-نهج البلاغه خطبه 150.
228-نهج البلاغه خطبه 177. و در خطى : تجب القلوب ، و در چاپى :توجل ، و لفظ فوق مطابق مصدر است .
229-در نسخه كتاب ((مؤ من لا بعباده )) است و مؤلف اين جمله را در ص 148 اينگونه بيان كرده : ((خداوند به همه امور از معدوم و موجود، نهايت درجه از تصديق وايمان را دارد (بدون آنكه در اين ايمان به بندگانش وابسته باشد))) اما در نسخه توحيد((بعبادة )) است ، يعنى مؤ من است اما نه با عبادت . (م )
230-توحيد /305.
231-توحيد /309.
232-ترجمه مطابق لفظ مصدر است .
233-روضه كافى / 31، خطبه طالوتيه .
234-توحيد /69. و برخى از توضيحات را از پاورقيهاى آن استفاده كرديم .
235-اين جمله تعبير ديگرى از اين جمله است كه : يا من يعطى من لم يساءله و منلم يعرفه تحننا منه و رحمة : ((اى كه از روى لطف و رحمت خويش به آن كه از تودرخواست ننموده بلكه هنوز تو را نشناخته است عطاء و بخشش مى كنى )) (م ).
236-بقره /32.
237-شعراء / 97 - 98.
238-زمر / 67.
239-غيب پوشيده در اينجا مقام ذات واجب تعالى است كه هيچ كس حتى راسخان در علمنيز بدان در دسترسى ندارند. (حاشيه توحيد صدوق )، و از اين رو توضيح معلوم مىشود كه استدلال به اين جمله براى نفى علم غيب امامان عليهم السلام درست نيست .(م )
240-شرح نهج البلاغة ابن ميثم بحرانى ، 2/336.
241-((جامع الصغير)) 1/132.
242-((كافى )) 1/92.
243-((كافى )) 1/92.
244-نجم /42.
245-((كافى )) 1/92.
246-كافى 1/93.
247-فتوحات مكيه ، باب 63، 1/304.
248-يعنى بر حقيقتى از حقايق موجود در خارج دلالت مى كند، زيرا دلالت همانگونه كه با الفاظ صورت مى گيرد با خود ذوات هم صورت مى گيرد، بدون هيچفرقى . (مؤلف - ره )
249-كافى 1/113.
250-زيرا براى عقل صحيح است كه اسم را به تنهايى با قطع نظر از تقييدش -كه همان اعتبار اتصاف ذاتش به صفت موجود در مسمى است - در نظر بگيرد. (مؤلف - ره )
251-يعنى دو عبادت صورت گرفته است ، يكى عبادت چيزى (موجود خارجى ) وديگر عبادت غير چيز (مفهومى كه وجود خارجى ندارد) و در اينجا اشتراك در خود عبادت واقعشده است . (مؤلف - ره )
252-مراد امام عليه السلام از نان و آب و... مفاهيم آنهاست و ازماءكول و نظائرش اعيان خارجى آنها. (مؤلف - ره )
253-كافى 1/114. توحيد /220.
254-يعنى بدون اعتقاد جزمى به وجود او، يا با توهمى كه از مفهوم لفظ دارد،يعنى صورت و هميه اى را كه از مفهوم لفظ در ذهنشحاصل شده بپرستد (نه حقيقت خارجى او را). (مؤلف - ره )
255-توحيد ص 220، كافى 1/87.
256-توحيد ص 220، كافى 1/87.
257-معناى احصاء در صفحات آينده خواهد آمد.
258-توحيد / 194. و در آن بعد از ((الله )) ((اله )) وارد است ، و ممكن است ((اله ))نسخه بدل ((الله )) باشد زيرا با بودن هر دو، صد عددكامل مى شود (مصحح ). و محشى توحيد گويد: در نسخه توحيد و بحار صد عددكامل است ، و ظاهرا ((رائى )) زايد باشد چنانكه در يك نسخه آن رابدل ((رؤ وف )) آورده است ، يا اينكه لفظ ((الله )) خارج از اين اعداد بوده و به عنوانمسمايى كه اين اسامى بر او جارى است بوده باشد. (م )
259-توحيد /195.
260-صحيح مسلم 17/5، الدر المنثور 3/148.
261-سنن ابى داود كتاب لباس ، باب ما جاء فى الكبر، 4/59.
262-توحيد صدوق /195.
263-سنن ابن ماجه ، كتاب طهارت ، 1/101.
264-غزالى در كتاب المقصد الاسنى ، باب 4، ص 21.
265-المقصد الاسنى /24.
266-المقصد الاسنى ص 25.
267-((صحيح بخارى )) 5/53، ((صحيح مسلم )) 15/13.
268-تفسير قمى /26.
269-صحيح بخارى 9/165: ان رحمتى سبقت غضبى .
270-
تو و طوبى و ما و قامت يار
فكر هر كس به قدر همت اوست
271-از امام صادق عليه السلام اين گونه وارد شده و نيز فرموده است : ((مؤمن كسى است كه مسلمانان او را در اموال و جانهاى خود امين دانند)). و در حديث نبوىصلى اللهعليه و آله است : ((هر كه به خدا و روز قيامت ايمان دارد بايد همسايهاش از آزار او ايمنباشد))، شارح اسماء (غزالى ) در اينجا اين حديث نبوى ( ايمنباشد) را آورده ولى ما بهجاى آن حديث فوق (= ايمن سازد) را آورديم زيرا با اينمطلب مورد بحث سازگارتر استچنانكه پوشيده نيست . (مؤلف - ره )، و نيز بهصحيح بخارى 8/12 مراجعه شود.
272-صحيح بخارى 8/127. صحيح مسلم 15/49.
273-توحيد /306.
274-بحار 16/366 نزديك به اين مضمون .
275-صحيح بخارى 3/167 با اندكى اختلاف .
276-صافات /22.
277-صحيح بخارى 3/155 و 3/135: الخازن الامين ... صحيح مسلم 7/111.
278-فتح /1.
279-فاطر /2.
280-فجر /27-30.
281-نجم /39-40.
282-انفطار /13-14.
283-لطيف به دو معناست : يكى عالم به دقايق اشياء و نيز به موجودات بسيار دقيقو ريز كه از ادراك بشر خارج است . و ديگر لطف و نرمى و رفق كننده به بندگان . خداىمتعال لطيف است به هر دو معنا. بهره بنده از اين اسم آن است كه اولا علم به دقايق اشياء واشياى دقيقه پيدا كند، و نيز نسبت به بندگان خدا رفق و نرمى به خرج داده ، با آنانراه درشتى نپويد. (م )
284-نحل /61.
285-حاقه /24.
286-
خود شكر چون كنم كه همه نعمت توام
نعمت چگونه شكر كند بر زبان خويش
287-((سنن ابو داود)) 4/255.
288-اشاره به آيه 4 از سوره زخرف .
289-اين حديث شريف با اسم عظيم مناسبت دارد نه كبير. (م )
290-رك : بحارالانوار، كتاب السماء و العالم ، باب سحاب ، و نيز 16/372.
291-نساء /85.
292-به نظر مى رسد اتصاف به اسماء الهيه بدين معناست كه بنده همان صفت راكه خدا با بنده دارد بنده نيز با بندگان ديگر داشته باشد نه با خدا، ياحداقل در بيشتر صفات چنين است . مثلا اگر خداوند حسيب و كفايت كننده بندگان است ، بندهحسيب كسى است كه در حد خود امور ديگران را كفايت نمايد نه اينكه خدا را كفايت كنندهبداند. در موارد گذشته و آينده نيز اين ايراد به چشم مى خورد. (م )
293-مائده /54.
294-صحيح مسلم 15/4.
295-ضحى /10.
296-صحيح بخارى 3/201.
297-به تعبير ديگر: حكمت ، علم مطابق با واقعيت است ، و به دو قسم نظرى و عملىتقسيم مى شود. معلومى كه در خارج واقع است و وجود او ربطى بهعمل انسان ندارد و افضل آن ها وجود مقدس حق تعالى است ، علم به آن حكمت نظرى است (علمبه آنچه كه هست ). و معلومى كه واقعيتى در خارج ندارد بلكهعمل انسان آن را مى سازد، علم به آن حكمت عملى است (علم به آنچه كه بايد و يا نبايدباشد) مانند قوانين و مقررات شرع و اخلاق و مانند اينها. (م )
298-اختصاص / 343.
299-مسند احمد 4/124.
300-كافى 2/141. اختصاص /342.
301-جامع الصغير 2/97.
302-جامع الصغير 2/89: القناعة مال لاينفد.
303-جامع الصغير 2/49.
304-صحيح بخارى 6/20: رب اغفر...
305-بقره /257.
306-محمد صلى الله عليه و آله /11.
307-مجادله /21.
308-شرح اصول كافى صدرالمتاءلهين رحمة الله ، باب النسبة ، ص 245.
309-سجده /13.
310-انبياء /101.
311-مرحوم استاد شهيد مطهرى در پاورقى صفحاتاول كتاب شرح مختصر منظومه چاپ همين مؤ سسه ، مطلب فوق را به خوبى شرح دادهاند، مراجعه شود.
312-جامع الصغير 1/134.
313-اسراء /70.
314-و نيز جامع است به معناى گردآورنده مردم در قيامت ، چنانكه در آيه 9 از سورهآل عمران آمده .(م )
315-يعنى عالم با عمل و پرهيزكار باشد. (م )
316-طه /50.
317-اعلى /3.
318-غافر /16.
319-ر.ك : بحارالانوار، 58/36.
320-كافى 1/144.
321-اسراء /44.
322-كافى 1/139.
323-توحيد /222.
324-احقاف /31.
325-الرحمن /29.
326-نمل /62.
327-مؤ من ، 50.
328-توحيد، 219.
329-افعال خداوند به دو معناست : يكىفعل به معناى معقول است يعنى آفريده هاى خدا، كه در آن بحث از صادراول و كيفيت آفرينش آسمانها و زمين و ساير مخلوقات به ميان مى آيد. و ديگرفعل به همان معناى مصدرى است يعنى كارهايى كه خداوند نسبت به بندگان روا مى دارديا نمى دارد، كه در آن از حكمت الهى و قضا و قدر و بداء وعدل و... بحث مى شود. (م )
330-حلية الاولياء 7/318. و در كافى 1/21 آمده : ان اللهعزوجل خلق العقل و هو اول ما خلق من الروحانيين .
331-سنن ابوداود 4/226. تفسير قمى /536.
332-علق /3 - 5.
333-معانى الاخبار /30.
334-ر. ك : كمال الدين /255.
335-نباء /38.
336-شورى /52.
337-بصائر الدرجات ، صص 455، 462، 461، 457 و 462.
338-كمال الدين /255.
339-معانى الاخبار /108.
340-الدرالمنثور، 4/200.
341-بحارالانوار 25/22.
342-اعلى / 1.
343-الرحمن / 78.
344-زمر / 67.
345-فتح / 10.
346-ذاريات / 47.
347-يس / 71.
348-صحيح مسلم 1/13 و نيز ر. ك : سنن ابن ماجه 1/71 و تخريج احاديث الاحياء1/101.
349-ر. ك : ذيل احياء العلوم 1/101.
350-توحيد / 179
351-به ص 223 به بعد مراجعه شود.
352-توحيد / 67.
353-بحار الانوار 15/30.
354-كافى 1/21.
355-كافى 1/28. محاسن /192 با اندكى اختلاف .
356-كافى 1/26. محاسن 192 با اندكى اختلاف .
357-توحيد / 67. روضه كافى / 92 با اندكى اختلاف .
358-نهج البلاغه / خطبه 1.
359-مرحوم فيض پس از نقل خطبه ، شرحى در لغات آن از مرحوم ابن ميثم بحرانىآورده كه ما ضمن ترجمه از آن استفاده كرده و از تكرار آن خوددارى نموديم .
360-فصلت /11.
361-نظير اين حديث در ((تفسير قمى )) از امام صادق عليه السلام آمده است .
362-ر.ك : تفسير فخرى رازى 6/144.
363-ر.ك : بحار 57/29 باب حدوث عالم .
364-ر.ك : تفسير فخر رازى 4/57.
365-ر.ك : ملل و نحل شهرستانى 2/66.
366-اين حديث در ص 225 گذشت .
367-رعد /17.
368-قمر /50.
369-شرح نهج البلاغه ابن ميثم 1/133 - 146.
370-هود /7.
371-توحيد /320.
372-توحيد / 325
373-بقره / 255
374-توحيد / 327
375-توحيد / 327
376-توحيد / 327
377-معانى الاخبار / 29
378-حجر / 21
379-روضة الواعظين / 59
380-توبه / 129
381-طه / 5.
382-انبياء /22.
383-مائده /64.
384-اسراء /85.
385-اعراف / 180.
386-يوسف /106.
387-توحيد /321.
388-توحيد /278. خصال /401.
389-اين سخن از كلام صدوق رحمة الله در پايان حديثمنقول در كتاب ((خصال )) گرفته شده است .
390-براى شرح بيشتر حجب به بحار 58/39 - 47 مراجعه شود.
391-حجر /21.
392-ر.ك : ص 203.
393-زخرف /4.
394-حجر /21.
395-انعام /59.
396-هود /6.
397-حديد /22.
398-رعد /38.
399-حجر /9.
400-بروج /22.

 
 

کلیه حقوق این سایت محفوظ می باشد.

طراحی و پیاده سازی: GoogleA4.com | میزبانی: DrHost.ir

انهار بانک احادیث انهار توضیح المسائل مراجع استفتائات مراجع رساله آموزشی مراجع درباره انهار زندگینامه تالیفات عربی تالیفات فارسی گالری تصاویر تماس با ما جمادی الثانی رجب شعبان رمضان شوال ذی القعده ذی الحجة محرم صفر ربیع الثانی ربیع الاول جمادی الاول نماز بعثت محرم اعتکاف مولود کعبه ماه مبارک رمضان امام سجاد علیه السلام امام حسن علیه السلام حضرت علی اکبر علیه السلام میلاد امام حسین علیه السلام میلاد حضرت مهدی علیه السلام حضرت ابالفضل العباس علیه السلام ولادت حضرت معصومه سلام الله علیها پاسخ به احکام شرعی مشاوره از طریق اینترنت استخاره از طریق اینترنت تماس با ما قرآن (متن، ترجمه،فضیلت، تلاوت) مفاتیح الجنان کتابخانه الکترونیکی گنجینه صوتی پیوندها طراحی سایت هاستینگ ایران، ویندوز و لینوکس دیتاسنتر فن آوا سرور اختصاصی سرور ابری اشتراک مکانی colocation